Tarih sahnesine adını altın harflerle yazdıran ve birçok kişi tarafından merak edilen Muhammed Ali Cinnah, Asya kıtasında büyük bir ulusun, Pakistan İslam Cumhuriyeti‘nin kurucusu ve ilk devlet başkanıdır. Britanya Hindistanı’nın bölünmesiyle ortaya çıkan bu devletin mimarı olarak tanınan Cinnah, modern Pakistan’ın “Büyük Lideri” (Quaid-i-Azam) ve “Ulusun Babası” (Baba-i-Qaum) olarak anılmaktadır.
Cinnah’ın siyasi dehası ve kararlılığı, Hindistan alt kıtasındaki Müslümanlar için bağımsız bir vatan idealini gerçeğe dönüştürmüş, onu 20. yüzyılın en önemli siyasetçilerinden biri yapmıştır. 1947 yılında Pakistan’ın kuruluşunda başrol oynayan Cinnah, ülkenin ilk Genel Valisi olarak görev yapmıştır.
Kimdi Muhammed Ali Cinnah?
Muhammed Ali Cinnah, 25 Aralık 1876’da o dönemde Britanya Hindistanı’nın Sind eyaletine bağlı olan Karaçi’de doğdu. Erken yaşta hukuk eğitimi almak üzere Londra’ya gitti ve 1896’da baroyu tamamlayarak ülkesine döndü. Hindistan’a dönüşünde siyasete atılan Cinnah, başlangıçta Hindu-Müslüman birliğinin güçlü bir savunucusuydu ve Hindistan Ulusal Kongresi’ne katıldı. Siyasete atılmasından kısa bir süre sonra, 1906’da Kongre’ye üye oldu ve Britanya yönetimine karşı bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynadı.
Birlikten Ayrılığa: Siyasi Dönüşüm
Cinnah’ın siyasi kariyeri, başlangıçtaki Hindu-Müslüman birliği idealinden, Müslümanlar için ayrı bir devlet talebine doğru dramatik bir dönüşüm geçirdi. 1913 yılında Tüm Hindistan Müslüman Birliği’ne katıldı ve kısa sürede bu partinin önde gelen figürlerinden biri haline geldi. 1916’daki Lucknow Paktı gibi önemli anlaşmalarda Hindu-Müslüman işbirliğini sağlama çabalarıyla “Hindu-Müslüman Birliğinin Büyükelçisi” unvanını kazandı.
Ancak, artan Hindu milliyetçiliği ve Müslümanların haklarının göz ardı edildiği algısı, Cinnah’ın görüşlerini değiştirmesine neden oldu. Müslümanların ayrı bir siyasi kimliğe sahip olduğuna ve Hindu çoğunlukla bir arada yaşamanın uzun vadede Müslüman azınlığın çıkarlarına hizmet etmeyeceğine inandı. Bu inanç, 1930’lu yıllarda “İki Ulus Teorisi” olarak bilinen fikri benimsemesine yol açtı: Hint alt kıtasında iki ana ulus, Hindular ve Müslümanlar vardı ve bu iki ulus ayrı devletlerde yaşamalıydı.
Pakistan’ın Doğuşu
İki Ulus Teorisi’nin en somut tezahürü, 1940 yılında Lahore Kararı ile Müslüman Birliği’nin, Müslüman çoğunluklu bölgelerde bağımsız devletler kurulması talebini resmen dile getirmesiyle gerçekleşti. Cinnah, bu talebin ve bağımsız Pakistan fikrinin en güçlü savunucusu oldu. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Britanya’nın Hindistan’dan çekilme kararıyla birlikte, alt kıtanın bölünmesi kaçınılmaz hale geldi. Zorlu müzakerelerin ve kanlı çatışmaların ardından, 14 Ağustos 1947’de Pakistan bağımsızlığını ilan etti ve Muhammed Ali Cinnah ülkenin ilk Genel Valisi olarak göreve başladı.
Bir Ulusun Babası
Muhammed Ali Cinnah, Pakistan’ın kuruluşundan sadece bir yıl sonra, 11 Eylül 1948’de Karaçi’de hayatını kaybetti. Kısa süren liderliği boyunca, genç devleti sağlam temeller üzerine kurmak, idari yapıyı oluşturmak ve ulusal kimliği pekiştirmek için yoğun çaba sarf etti. Cinnah’ın mirası, bir ulusu yoktan var etme konusundaki kararlılığı, hukuki bilgisi ve siyasi vizyonudur. O, sadece bir ülkenin kurucusu değil, aynı zamanda dünya siyasetinde Müslümanların haklarını savunan ve onlara kendi kaderlerini tayin etme yolunu açan öncü bir figürdür.
Muhammed Ali Cinnah hangi ülkenin kurucusu olan ilk Müslüman siyasetçidir?
Muhammed Ali Cinnah, Pakistan‘ın kurucusu ve ilk Müslüman siyasetçisidir.